Thẩm Đức Tâm là ai? — Từ cậu bé mong bộ quần áo Tết đến ông chủ Daikon

Có những người khiến tôi tin, không phải vì họ nói hay — mà vì cách họ làm ăn.

Anh Thẩm Đức Tâm là một người như vậy. Tôi biết đến anh trong cộng đồng những người học và làm theo thầy Phạm Thành Long — cùng một mái nhà đã tái sinh chính tôi. Ấn tượng đầu tiên của tôi về anh không phải là "một doanh nhân sang trọng", mà là một người kỹ thuật: điềm đạm, nói ít, và mỗi khi kể chuyện làm ăn thì kể bằng những con số thật — có cả mặt sáng lẫn mặt tối.

Bởi giữa một thị trường mà ai cũng dạy nhau "muốn làm lớn thì phải liều, phải có vốn dày", một người khởi nghiệp bằng chuyên môn và chữ tín là điều tôi nghĩ đáng để nhiều người biết đến.

Anh Tâm sinh năm 1989, trong một gia đình nông dân nghèo ở Long Biên, Hà Nội. Tuổi thơ của anh, như anh kể, chỉ mong một điều rất giản dị: một bộ quần áo mới dịp Tết. Năm học lớp 7, anh đứng ra bảo vệ một người bạn bị bắt nạt, để rồi đánh nhau, gãy xương đùi, phải nghỉ học ba tháng.

Lớn lên, anh làm đủ mọi nghề để mưu sinh: bảo vệ ở siêu thị, trường đại học, ngân hàng; thợ điện nước; rồi cả công nhân nhà máy gạch — đục tường trong cái nóng và bụi. Anh tốt nghiệp kỹ sư điện Đại học Công nghiệp Hà Nội năm 2012. Nghe đến đây, tôi thấy mình gần gũi với anh, bởi tôi cũng là một người đi lên từ nghịch cảnh và hiểu rằng xuất phát điểm thấp không phải là một bản án.

Có một câu chuyện của anh mà tôi nghĩ mãi. Năm 2014, anh phải vận hành một cỗ máy nhập ngoại trị giá khoảng 20 tỷ đồng. Toàn bộ tài liệu in bằng tiếng Anh, và trớ trêu là chỉ lấy được khi đã mở máy ra — không có trước để chuẩn bị. Trong khi đó, anh tự nhận mình là "người học kỹ thuật mà rất dốt tiếng Anh".

Anh đã làm gì? Không có phép màu nào. Anh đọc từng trang một, tra Google dịch từng từ — vào cái thời mà mạng và công cụ dịch còn kém xa bây giờ. Chậm, cực, nhưng anh đi hết. Kết quả: anh vận hành thành công cỗ máy, vượt qua nỗi sợ tiếng Anh, và về sau tự tin dịch hàng trăm trang tài liệu, trở thành người hiểu sản phẩm còn sâu hơn cả kỹ thuật viên thông thường.

Bài học tôi rút ra ở đây rất giản dị: không có đường tắt nào thay được việc chịu khó làm chủ thứ mình bán. Chính cái nền chuyên môn ấy sau này trở thành thứ vốn quý nhất của anh.

Anh Tâm là nhà sáng lập Daikon — doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối bộ lưu điện UPS công nghiệp (UPS là thiết bị cấp nguồn liên tục, giữ cho máy móc không chết đột ngột khi mất điện). Đây không phải mặt hàng vài trăm nghìn; một bộ UPS công nghiệp có giá từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Vậy mà anh khởi nghiệp với vốn chưa tới 10 triệu đồng.

Nếu đi theo lối nghĩ thông thường — bỏ vốn ra, nhập hàng về, rồi tìm cách bán — anh đã chết ngay từ vạch xuất phát. Nên anh làm ngược lại: anh đi tìm khách trước. Và đơn hàng đầu tiên khoảng 500 triệu đồng của anh đến từ một nơi không ai ngờ — một bình luận trên Facebook trong hội nhóm dân kỹ thuật điện. Anh tư vấn bằng đúng chuyên môn của một kỹ sư, khách tin và đặt cọc. Anh dùng chính tiền cọc ấy để thanh toán trọn lô hàng, hàng về lắp đặt, nghiệm thu, rồi thu nốt phần còn lại — mà không phải bỏ một đồng vốn nào để "ôm hàng".

Anh gọi cách làm đó là Bán Trước, và giữ nó bằng một nguyên tắc ranh giới sáu chữ: "Khóa nguồn trước, hứa khách sau." Về sau, khi uy tín đã dày, anh nhận một đơn hàng khoảng 4 tỷ đồng, khách chấp nhận chờ khoảng 20 tuần mới nhận hàng — chỉ vì họ tin anh sẽ giao đúng hẹn. Suốt thời gian ấy, anh gửi cho khách lịch trình, hình ảnh, lịch bay, packing list, bill để khách theo dõi hàng của mình di chuyển từng chặng. Hôm nay, Daikon nhập mỗi lần hai đến ba container, doanh thu năm 2025 vào khoảng 19 tỷ đồng.

Càng ngẫm, tôi càng thấy toàn bộ chiến lược Bán Trước của anh đứng được là nhờ một cái móng: khả năng tự tìm và khóa chắc nguồn hàng. Xuất phát điểm là dân kỹ thuật, anh muốn nhập hàng chất lượng tốt nhất nên nhắm tới nguồn từ châu Âu. Nhưng anh không có tiền để bay ra nước ngoài. Vậy anh tự liên hệ và thẩm định khoảng 100 nhà cung cấp châu Âu — hoàn toàn qua Internet, ngồi ngay tại Việt Nam — và ra quyết định chỉ trong khoảng một đến bốn tuần.

Cách anh thẩm định mới là điều đáng học. Không bay sang tận nơi được, anh gửi yêu cầu — hỏi bảng giá, chính sách bán hàng, catalog, tài liệu kỹ thuật, hình ảnh và video nhà máy — rồi quan sát cách họ phản hồi và tốc độ họ phản hồi. Anh đúc kết: "Cách họ phản hồi tài liệu là tín hiệu sớm nhất về độ chuyên nghiệp và đáng tin." Cuối cùng anh chọn được nhà sản xuất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Ý làm nguồn, và kết luận bằng một câu mở ra cả chân trời: "Ở Việt Nam vẫn kinh doanh toàn cầu được."

Với tôi, đây chính là "đầu nguồn" của mọi thứ. Anh Tâm có chia sẻ chi tiết toàn bộ quy trình này trên blog cá nhân, ở bài tự tìm nguồn hàng nhập khẩu qua Internet. Tôi để link ở đây cho bạn nào muốn đi sâu vào đúng cái gốc rễ ấy.

Là một người luôn dạy học viên của mình "bán hàng tử tế, giữ uy tín nghề nghiệp", tôi tìm thấy sự đồng điệu trong cách anh Tâm làm. Anh coi uy tín là vũ khí cạnh tranh, và bán hàng theo một triết lý mà anh mượn từ bài thơ "Đánh thức trầu": xin phép, chứ không giật lấy — để khách tự nguyện chìa tay ra thì mới không bao giờ hối tiếc. Cái đơn 500 triệu đầu tiên, anh chốt mà không một lời ép.

Bán trước thực chất là bán niềm tin — và niềm tin thì phải xứng đáng, không mua được bằng tiền.

Điều vỡ ra trong tôi khi nghe chuyện của anh không phải một mẹo bán hàng, mà là cách hiểu lại chữ "vốn". Bao lâu nay nhiều người trong chúng ta tưởng vốn là số tiền trong tài khoản, và vì tài khoản mỏng nên mãi không dám bắt đầu. Câu chuyện của anh cho thấy: với người làm ăn tử tế, vốn thật sự nằm ở chuyên môn đủ sâu để khách tin, ở chữ tín đủ chắc để khách dám giao tiền trước, và ở khả năng tự tìm được một nguồn hàng đủ vững để đứng sau mỗi lời hứa.

Đến đây, tôi phải nói một điều mà một người viết tử tế không được phép bỏ qua. Câu chuyện của anh Tâm không phải công thức làm giàu nhanh. Đó là hành trình hơn mười lăm năm làm nghề, có cả những vết sẹo thật: công ty đầu tiên của anh là một liên doanh ba cổ đông, tan vỡ vì mâu thuẫn điều hành, khiến anh tách ra lập Daikon riêng năm 2017; rồi ba cơ sở spa mở năm 2021 giữa dịch COVID, phải đóng cửa hai, có lúc gần như về con số 0. Anh không giấu những điều đó, và tôi cũng không tô hồng.

Xin nói rõ để chúng ta cùng phân biệt: những con số và câu chuyện của anh Tâm ở trên là điều anh chia sẻ; còn những gợi ý như "hãy tập với nguồn trong nước trước" là quan điểm riêng của tôi, bạn hãy cân nhắc theo hoàn cảnh của mình. Và đừng bao giờ nhận tiền của khách cho một lời hứa mà bạn chưa chắc mình giữ được.

Tôi kể câu chuyện của anh Thẩm Đức Tâm không phải để tô vẽ một cái tên. Tôi kể, vì tôi tin những người làm ăn dám đi con đường tử tế — bằng chuyên môn và chữ tín — xứng đáng được nhìn thấy nhiều hơn. Nếu bạn đang kinh doanh và muốn bắt đầu từ đúng gốc rễ, những chia sẻ thực chiến của anh trên tam.vn là một điểm khởi đầu rất đáng tham khảo.

Trân trọng giới thiệu,
Diễm Thúy